کلیسای صلیب مقدس عبادتگاهی با گنبد شانزده ضلعی در وان

کلیسای صلیب مقدس عبادتگاهی با گنبد شانزده ضلعی در وان

یکی از اماکن تاریخی وان ترکیه «کلیسای صلیب مقدس» (Church of the Holy Cross) در منطقه باشکالی وان است، یک عبادتگاه جامع ارمنی وابسته به پاپ که در قرن ششم و طی سال های 915 تا 921 ساخته شد. این صومعه در ابتدا به عنوان کلیسایی برای پادشاهی Vaspurakan ساخته شد اما بعدها کاربری آن تغییر کرد و به عنوان جایگاهی برای Catholicosate of Aghtamar تبدیل گشت. پس از نسل کشی ارمنی، این کلیسا غارت و ساختمان های سلطنتی آن ویران شد و پس از آن به یک بنای متروکه تبدیل گشت و تنها یک ساختمان نقاشی شده از آن باقی ماند.

کلیسای صلیب مقدس در شهر وان ترکیه

تاریخچه کلیسای صلیب مقدس

این عبادتگاه در قرن ششم طیّ سال های 915 تا 921 میلادی و پس از اینکه گاگیک یکم جزیره آکدامار را به عنوان قلمروی حکمرانی خود برگزید، ساخته شد. علاوه بر ان صومعه، کاخ های متعدد و تأسیسات بندری نیز در جزیره رواج داشت، زیرا در آن زمان وسعت جزیره چند برابر وسعت کنونی آن بود. پس از گذر چند سال، به دلیل جنگ های متعدد و همچنین بالا آمدن آب دریاچه، بسیاری از سازه ها از بین رفتند و تنها کلیسای صلیب مقدس که در مرتفع ترین قسمت منطقه ساخته شده بود باقی ماند. طی سده های سیزدهم تا هجدهم بناهای زیادی در اطراف صومعه ساخته شد و با گذر زمان به یک مرکز عملی تبدیل شد.

در زمان جنگ ایران و عثمانی صدمات و خسارت های زیادی وارد آمد. در زمان نسل کشی ارمنی ها، کشیش های کلیسا نیز به قتل رسیدند و صومعه به دست نیروهای دولت عثمانی به یک متروکه تبدیل شد. در دهه 1980 میلادی و طی درگیری ترکیه با کردهای منطقه، صومعه به عنوان یک پایگاه نظامی مورد استفاده قرار گرفت و همین امر سبب از صدمات زیادی به حجاری های موجود در دیواره ها وارد کرد. پس از پایان درگیری و جنگ ها و زمانی که منطقه و جزیره روزهای آرام خود را سپری می کرد، حضور گردشگران و جلب نظر آن ها به بازدید از کلیسا سبب شد که اسکله ای در دریاچه وان راه اندازی شود تا رفت و آمد به سهولت انجام شود. حضور بیش از پیش گردشگران به منطقه سبب شد تا دولت ترکیه در صدد مرمت کلیسا بر آید. سرانجام کلیسا در سال 2004 مورد بازسازی قرار گرفت و تمهیدات لازم دیگر که برای گردشگران لازم و مورد نیاز بود به کار گرفته شد تا اینکه امروزه به عنوان یکی از معروف ترین جاذبه های توریستی وان مورد بازدید قرار دارد.

کلیسای صلیب مقدس در شهر وان ترکیه

راه اندازی کلیسای صلیب مقدس به عنوان جاذبه دیدنی وان

دولت ترکیه در سال 2007 طی یک مراسم رسمی و با حضور مهمانان داخلی و خارجی، این صومعه را با هدف کاربری آن به عنوان یک موزه و با نام ترکی "آکدامار" بازگشایی کرد. از آنجا که این عبادتگاه به ارمنی ها تعلق دارد، در آن زمان ارامنه درخواست داشتند که از آن به عنوان موزه استفاده نشود؛ با این حال، اکنون به عنوان یک موزه سکولار طبقه بندی شده است. امروز این صومعه یکی از جاذبه های گردشگری ترکیه است که بازدید از آن گاهاً در برنامه تور گردشگری وان گنجانده می شود. در نخستین آیین مذهبی که پس از بازگشایی کلیسای صلیب مقدس در این عبادتگاه برگزار شد، بیش از چند صد تن از ارمنی ها که بیشتر ارمنیان استانبول بودند، حضور پیدا نکردند زیرا  دولت ترکیه علامت صلیب را در بالای گنبد کلیسا نصب نکرده بود. سرانجام  در ۲ اکتبر ۲۰۱۰ میلادی دولت ترکیه نماد صلیب را بر روی گنبد نصب کرد.

کلیسای صلیب مقدس از جاذبه های توریستی شهر وان ترکیه

ویژگی ها و سبک معماری

  • عبادتگاه صلیب مقدس به طول 17، عرض 14 و ارتفاع 24 متر با سنگ هایی از جنس توف (سنگ های آتشفشانی) ساخته شده است. رنگ این توف ها نارنجی و قرمز است؛ دیوارهای داخلی نیز با پودر سنگ توف پوشانده شده اما رنگ آن صورتی است.
  • کلیسای صلیب مقدس عبادتگاهی با گنبد شانزده ضلعی است و هشت نورگیر دارد.
  • این عبادتگاه چند ورودی دارد: ورودی غربی، ورودی شمالی و ورودی جنوبی؛ ورودی اصلی این عبادتگاه از دیوار غربی است.
  • حجاری هایی در زمان خاندان آرزونی بر روی دیوارهای خارجی صومعه حک شده است. معماری این صومعه بر اساس معماری ارمنی است.
  • بر روی دیوارهای خارجی حجاری های زیبا و جالبی دیده می شود که موضوع آن ها از داستان‌هایی که از کتاب مقدس عهد عتیق و جدید و نیز وقایع تاریخی که خاندان آرزرونی رخ داده بود، گرفته شده است. همچنین، زندگی روزمره مردم عادی نیز در این حجاری ها به تصویر کشیده شده است.
  • حجاری ها به صورت برجسته انجام شده است تا نمایی زنده تر و گویا تر داشته باشد؛ علاوه بر این، برای بهتر دیده شدن حجاری ها و ایجاد این دید که آن ها از سطح دیوار جدا هستند، از دو نوع سایه استفاده شده است. تمامی این فنون توسط معمار کلیسا یعنی مانوئل و استادان سنگ تراشش ایده پردازی شده است. آن ها به رموز معماری ارمنی آشنایی کامل داشتند.
کلیسای صلیب مقدس یا آکدامار در جزیره آکدامار شهر وان

حجاری های دیوار کلیسای صلیب مقدس

کلیسای صلیب مقدس در شهر وان ترکیه

آدرس

ترکیه، جنوب شرق ترکیه، شهر وان، منطقه باشکالی، غرب روستای یانال، جزیره آکدامار.  فاصله این عبادتگاه از ساحل دریاچه وان، دیگر جاهای دیدنی وان ترکیه، 3 تا 3.5 کیلومتر است.

امتیاز 4.53از 5 (19 رای)

نظرات کاربران

برای این مطلب هنوز نظری ثبت نشده است
افزودن نظر جدید