امروز جمعه ۱۲ آذر ۱۳۹۵02 December 2016
جستجوی سفربانک
های جیمبو، بلیط آنلاین هواپیما
close
اخبار آژانس ها >

عمارت ملک‌التجار بوشهر در تصرف بی‌خانمان‌ها

عمارت ملک‌التجار بوشهر در تصرف بی‌خانمان‌ها
2249 : تعداد بازدید
: تیتر خبر
1391/02/04
: تاریخ
خبرگزاری میراث فرهنگی- گروه میراث فرهنگی- عمارت ملک، نمونه کم نظیری از معماری هندسی جنوب ایران در تصرف بی‌خانمان‌ها فرو می‌ریزد. بی‌خانمان‌ها 30 سال است که به این خانه آمده‌اند و نمی‌توانند دل از آن برکنند. زندگی این افراد با این عمارت در آمیخته است، به طوریکه دیگر خود را مالک آن می‌دانند. دکور آن را تغییر می‌دهند. بخش‌هایی از آن را به دلخواه خراب می‌کنند و با بلوک سیمانی می‌سازند. گوسفندان خود را در حیاط آن به چرا می‌برند. پنجره‌های عمارت را کور می‌کنند. ستون‌ها را بر می‌دارند و به جای آن دیوار جدیدی می‌کشند. خانه ملک بوشهر، بنای با یک قرن قدمت رو به ویرانی این خانه که هویت بخش و چشم و چراغ بناهای تاریخی بوشهر است، نزدیک یک قرن پیش ساخته شد. ملک التجار، مالک این خانه نامدارترین ثروتمند بوشهر بود که با سر کنسول فرانسه رفت و آمدی دوستانه داشت. او پس از دیدن قصر سرکنسول فرانسه، معمار فرانسوی که این قصر را به خدمت گرفت و دستور داد که این بنا ساخته شود. این بنا که اکنون جنازه‌ای در حال مرگ است و هر کسی که از راه می‌رسد به آن خراشی وارد می‌کند، زمانی زیباترین بنای بوشهر بود. مسئله‌ای که بیش از هر چیز هر ببینده‌ای را متعجب می‌کند این است که تا کنون هیچ کدام از مسئولان مربوطه اقدامی برای نجات دادن این خانه 100 ساله که هشت کیلومتری شهرستان بندر بوشهر و میدان بهمنی است به عنوان نمونه نادری از معماری جنوب ایران، انجام نداده‌اند. این خانه 4700 متر مربع و عرصه‌ای در حدود 24500 متر مربع داد اما هر لحظه قسمتی از آن کم می‌شود. خانه ملک از فردای خود بی‌خبر است. مشاهدات نشان می‌دهد که ورودی خانه را خانواده‌ای بی سرپناه گرفته‌اند که از قدیمی‌ترین‌ بی خانمان‌های این عمارت به شمار می‌روند. در چوبی بزرگ کم نظیر از جنس چوب سای یا آبنوس با تزیینات فلزی زمان کوتاهی تا پوسیدن نهایی برایش نمانده است. ورودی خانه که زمانی به شیوه ایرانی – اروپایی تزیین شده بود، تبدیل به مخروبه‌ای تاثربرانگیز شده است. تخت کوچکی وسط خانه گذاشته شده که روی آن می‌خوابند. به ستون‌های آن حتی تاب هم بسته‌اند و بخش‌های دیگری هم تبدیل به آشپزخانه دم دستی و مهجوری شده که هر لحظه بیم آتش سوزی در آن می‌رود. در قسمت ورودی خانه ملک، خانواده ای به مدت 30 سال زندگی می کنند و به زندگی در این مکان خو گرفته اند اما تنها این خانه‌وار نیستند که در این خانه ساکنند به روایت کسانی که در این خانه زندگی می‌کنند. بیش از 60 خانه وار ساکن بخش‌های مختلفی از این عمارت بزرگ هستند. اگر سرنوشت ورودی خانه آشپزخانه‌ای است که هر لحظه بیم آتش‌سوزی آن وجود دارد. در حیاط پشتی شرایط بسیار بدتری دیده می‌شود. در این بخش تنها تعدادی از دیوارهای قدیمی با جای طاقچه باقی مانده و بقیه بخش‌های عمارت تخریب و خانه های کوچک جدیدی جای آن ساخته شده است. این عمارت قدیمی که تنها نشانه‌های اندکی از شکوه و عظمت برایش مانده با شرایطی که با حضور بی‌خانمان‌ها دارد، هر بیننده‌ای را غافلگیر می‌کند. همه متعجب می‌شوند که چرا این آدم‌ها باید چنان شرایط سختی در زندگی داشته باشند که بخواهند در این مکان که آب و برق ندارد، زندگی ‌کنند. طی 30 سال گذشته چرا هیچ کدام از مسئولان برای این خراب آباد کوچک که 60 خانه‌وار را در دل خود جای داده، کاری انجام نداده‌اند؟ هنوز معلوم نیست که چرا سازمان میراث فرهنگی برای نجات این خانه کم نظیر در معماری اقدامی جدی انجام نمی‌دهد. هرچند در بخش‌هایی از این خانه داربست‌هایی دیده می‌شود که به منظور مرمت و بهسازی زده شده که نشان از مرمت دارد اما به گفته ساکنان این خانه، چند نفری چند سال پیش از سازمان میراث فرهنگی آمدند، داربست زدند و چند ماه بعد رفتند. به این ترتیب تنها نشانه‌های مرمت و بازسازی این خانه به راحتی از بین رفت و هیچ وقت این خانه مرمت نشد. تنها داربست‌ها بر پیکر بی رمق آن آویزان شدند. ساکنان خانه می‌گویند که آب و برق ندارند و از مسئولان می‌خواهند که برایشان آب و برق فراهم کنند! آن‌ها به شرایطی که دارند، خو کرده‌اند و متاسفانه اصلا به فکرشان هم نمی‌رسد که این موقعیت کنونی خودشان را بر هم بزنند. آن‌ها از فردی به نام «وزیری» که ساکن تهران بوده و مدعی است این خانه برای اوست، حرف می‌زنند. اینکه هر چند وقت یک بار می‌آید، سری می‌زند و می‌رود. معمولا بعد از رفتن این فرد است که افرادی از سازمان میراث فرهنگی می‌آیند و آن‌ها هم سری می‌زنند و می‌روند و البته تاکید می‌کنند که این خانه برای وزیری نیست! مردی که از اهالی این خانه‌ است، این‌ها را تعریف می‌کند و با خنده می‌گوید:« بگذار این‌ها با هم دعوا کنند، بلاخره یک چیزی می‌شود، هر چیز هم بشود به نفع ما است. نگرانی نداریم.» یکی دیگر از این ساکنان که زنی چهل ساله است و با 6 فرزندش 30 سال است که در بخش ورودی این خانه زندگی می‌کنند،چندان از وضعیت این خانه اظهار نارضایتی نمی‌کند. او به این خانه عادت کرده و مشکل خود را تنها نبود برق در اینجا می‌داند. او و فرزندانش تلویزیون ندارند. یخچال ندارند. می‌گویند اگر جای بهتری به آن‌ها بدهند از اینجا می‌روند. یکی دیگر از ساکنان این خانه اما برعکس این خانواده که شرایط بدی از نظر مالی داشتند. نه تنها خانه نوسازشان مجهز به تلویزیون و ماهواره است. بلکه مرد خانواده مدعی است که در حراست دانشگاهی در بوشهر کار می‌کند و نزدیک 800 هزار تومان درآمد دارد. اما اینجا را دوست دارد و برای چه باید این خانه‌ای که ساخته ترک کند. او می‌گوید که بلاخره یک روز مالک اینجا می‌شود و به تازگی برای ساخت و ساز زمین‌های کناری خانه‌اش اقدام کرده که بتواند آن را به دخترش که تازه ازدواج کرده بدهد! برخی از ساکنان هم احشام خود را به چرا می‌آوردند و گوسفندان وبزها با خیال راحت در عمارت می‌چرخند و می‌چرند و صاحب این گوسفندان حتی فکر هم نمی‌کرد که این عمارت تاریخی متعلق به ملک التجار با هزینه‌های کلانی ساخته شده است و می‌تواند به عنوان یکی از مهمترین بناهای گردشگری ایران به شمار رود. حیاط این ملک که می توانست مکانی فرهنگی و توریستی باشد، محلی برای چرای احشام شده است این وضعیت درحالی است که چگونگی ساخت و قصه زندگی این خانه طی یک قرن گذشته، اهمیت و ارزشمندی آن‌ را چندین برابر کرده است. اسناد و مدارک گویای آن هستند که این خانه متعلق به حاج ملک التجار است که در کلکته هند به دنیا آمده و راهی بوشهر شده است. او مردی ثروتمند بوده که حتی بانک خصوصی راه اندازی کرده است. گفته می‌شود که او مردی ولخرج بوده تا آنجا که در سفرنامه سدید السلطنه آمده، او برای عروسی پسر خود از بوشهر تا بهمنی را فرش و سماورها را با اسکناس روشن کرده است. او با حکومت قوام السطنه در بوشهر به مخالفت برخاست و خود حاکم بوشهر شد. نوع و سبک معماری این بنا از سبک ساختمان سازی دو قرن پیش سواحل خلیج فارس که به «بنگله» معروف است، تاثیر گرفته و دارای یک قسمت استحفاظی، بارو و شاهنشین و قسمتی به صورت چند ایوان و اتاق های مسکونی است. از این معماری اکنون درها و پنجره‌های شکسته باقی مانده (درها و پنجره‌هایی که با نظارت برترین معماران فرانسوی ساخته شده است) و دیوارهای فرو ریخته و نمای ویران شده، هرچند که ویرانی این خانه را به سال‌ها پیش ربط می‌دهند. از زمانی که این کاخ توسط متجاوزین انگلیسی اشغال شده و به صورت مقر نظامی درآمد. آن‌ها بعد از سال‌ها استقرار در این کاخ با ورشکست شدن ملک التجار (صاحب اصلی کاخ).لوازم نفیس آن را با قیمت کم خریداری کرده و با خود بردند. در اواخر سلطنت رضاشاه این عمارت که خوابکاه نظامیان شده بود، پس از چندین بار بازسازی رو به ویرانی گذاشت.تاریخ مرمت این عمارت روی چوب تالار میانی حک شده است: انگلستان 1918 . با این همه امروز از یک قرن زندگی و خاطره هیچ نمانده است جز پنجره‌های شکسته، دیوارهای ترک برداشته، تزیینات ویران شده و معماری شاخصی که دیگر از آن چیزی باقی نمانده است. گزارش: فاطمه علی‌اصغر عکس: عباس(سهیل) ایرانی

گالری

نظر شما

نام و نام خانوادگی :

ایمیل :

  نشان داده نخواهد شد

نظرات :

تبلیغات در سفربانک
پیگیری سفر ارزان
شماره همراه: شماره پیگیری:
ثبت نام / لاگین بلیط های چارتری
نام و نام خانوادگی: ایمیل: شماره همراه: