امروز پنج شنبه ۱ تیر ۱۳۹۶22 June 2017
جستجوی سفربانک
های جیمبو، بلیط آنلاین هواپیما
close
اخبار آژانس ها >

تئاتر ايران با دو قرن عمر موزه ندارد

تئاتر ايران با دو قرن عمر موزه ندارد
248 : تعداد بازدید
: تیتر خبر
1391/01/14
: تاریخ
خبرگزاري ميراث فرهنگي ـ گروه فرهنگ و هنر ـ چندي است که در اخبار مي‌خوانيم موزه تئاتر راه‌اندازي مي‌شود. شايد يک دهه است که صحبت از تاسيس موزه تئاتر مي‌شود، و حالا به دلايلي از آن خبر چشم‌پوشي شده است. بعد از نيمه‌کاره رها شدن تأسيس موزه ملي تئاتر، همچنين عملي نشدن طرح ايجاد موزه تعزيه، ايده و فکر تأسيس موزه تئاترتهران مطرح شد. ايده اوليه تأسيس اين موزه در جشن 44 سالگي تماشاخانه سنگلج به صورت اوليه مطرح شد و عزت‌الله انتظامي از جمله کساني بود که مانند هميشه از ايجاد چنين مکاني حمايت کرد و از مسئولان خواستار تأسيس اين موزه شد. مطمئنا ساخت موزه تئاتر به‌عنوان يک ضرورت ملي به‌شمار مي‌رود. حفظ و نگهداري ريشه‌هاي هنري از جمله نمايش، مهم است و اين سؤال مطرح است که تئاتر ايران با قدمتي بيش از 100 سال چرا نبايد موزه‌اي داشته باشد براي آيندگان؟ به گزارش CHN تبديل مکاني در نزديکي تماشاخانه سنگلج به عنوان موزه تئاتر، از هر لحاظ با تدابير کارشناسانه‌اي همراه است. چرا که تاکنون تئاتر کشورمان از چنين عنوان و جايگاهي دور مانده و با توجه به اين هنر اصيل در کشورمان، ضرورت ايجاد موزه تئاتر احساس مي‌شود. از طرفي تماشاخانه سنگلج هم سابقه زيادي در ارائه خدمات فرهنگي برعهده داشته و ساختمان آن از معماري قابل ملاحظه‌اي برخوردار است و از سوي ديگر با افزودن ساختمان جنبي اين تالار، مي‌توان با يک طراحي ساده آنجا را تبديل به موزه‌اي چشمگير و کاربردي در عرصه تئاتر کرد. چرا نبايد تئاتر ايران که براي خود قدمتي 150 ساله دارد، صاحب موزه شود؟ اگر بخواهيم تاريخ 400 تا 500 ساله تعزيه، و تاريخ بيش از هزار سال نمايش‌هاي خيمه‌شب‌بازي و سايه‌بازي را هم به آن اضافه کنيم، و اگر کمي پا را از اين ارقام فراتر نهيم، و به تاريخ چند هزارساله ايران و خرده‌ نمايش‌هاي رايج در آن اشاره کنيم، و به اين منظور آيين‌هاي ايراني را هم يادآور شويم، مثلن يادگار زريران، سياووشان، جشن کوسه برنشستن، ميرنوروزي، و غيره؛ اين‌ها دلالت بر اهميت هنرهاي نمايشي در اين مرز و بوم کهن و باستاني دارد. نياز به موزه تئاتر بيش از گذشته احساس مي‌شود. به گزارش CHN شايد اغراق نباشد که از ساخت موزه تئاتر به عنوان يک ضرورت ملي و ميهني نام ببريم؛ چراکه در روزگاري که فرهنگ‌ها به دلايل مختلف تهديد مي‌شوند، پرداختن به ريشه‌هاي بومي و محلي حالا به هر شکل و عنوان يک ضرورت تلقي مي‌شود تا بتوانيم در حد ممکن از داشته‌‌هاي فرهنگي خود پاسداري کنيم. در نبودن اين نشانه‌هاست که نفوذ و تاثير فرهنگ بيگانه راحت‌‌تر در بين مردم متجلي مي‌شود. اگر قشر فرهيخته و آگاه نتواند مردم را نسبت به هويت ملي و فرهنگي خود بيدار نگه دارد، آن وقت است که هر نوع فرهنگي با هر معيار و ارزشي زير و زبر فرهنگ ما را تحت سلطه خود در مي‌آورد. بايد بدانيم که ساخت و ساز يک موزه تئاتر چندان هم دخل و خرجي براي بودجه کشورمان ندارد، اما پيامد آن بسيار زياد و ارزشمند است. يعني هر آنچه که به گونه‌اي بتواند ما را نسبت به داشته‌هاي خودمان آگاه و بيدار نگه دارد، ارزشمند است و بايد بر آن بيفزاييم. اين در حالي است که "اتابک نادري"، طراح توسعه تماشاخانه سنگلج و موزه تئاتر تهران" با اشاره به رايزني‌هايي که با مشاور هنري شهردار تهران انجام داده، اظهار اميدواري کرده که اهالي تئاتر پايتخت و کشور بتوانند تا پايان 90 موزه تئاتر تهران را به عنوان عيدي از شهردار تهران دريافت کنند. وي در همين رابطه به‌ تازه‌گي رايزني‌هايي با "مجيد سرسنگي" مشاور هنري شهردار تهران داشته که او براي انجام اين کار اظهار اميدواري و همکاري کرده‌است‌. البته هنوز پاسخ رسمي از سوي معاون اجتماعي شهردار تهران اعلام نشده ولي نظر مساعد اوليه آنها پابرجاست. به گزارش CHN بنابه گفته اتابک نادري، خواسته‌هاي تئاتري‌ها غيرمعقول نيست. وي مي‌گويد که ساختمان جنب تماشاخانه سنگلج براي اختصاص به موزه تئاتر تهران در نظر گرفته شده‌است. به دليل ويژگي تاريخي سنگلج و اشاعه مرکز فرهنگي بافت قديمي شهري اين مکان مدنظر شهرداري است. نادري مي‌گويد: «ممکن است شهرداري بنا به خواسته ما که قصد داريم موزه تئاتر تهران را تاسيس کنيم، ساختمان‌هاي ديگري را پيشنهاد دهد ولي بحث‌ ما مجاورت تماشاخانه سنگلج و اهميت به قدمت اين تماشاخانه قديمي است.» به گفته سرسنگي هيچ گونه نظر منفي در اين رابطه وجود ندارد، اما معاونت حقوقي شهرداري بايد سازوکار حقوقي آن را پيدا کند که موضوع دور از ذهني نيست. شايد اين خبر خوش‌يمن باشد و اين بار شاهد يک اتفاق تکان‌دهنده براي تئاتر کشورمان در آغاز دهه 90 باشيم. چراکه هميشه حرکت‌هاي تاريخي و مهم به کندي پيش مي‌رود! در صورتي که شتابزدگي در اين موارد منطقي و ضروري به شمار مي‌آيد و غفلت در آن باعث و باني از بين رفتن بسياري از داشته‌هاي با اهميت ملي است. به گزارش CHN در زمانه اکنون که ماهواره‌ها و رسانه‌هاي جمعي زندگي را در بمباران اطلاعاتي خود قرار داده‌اند، توجه به حفظ و نگهداري داشته‌هاي فرهنگي از نان شب هم واجب‌تر است. مگر يک ساختمان يا جمع‌آوري اسناد و ابزار و ادوات مهم و شيوه نگهداري از آنها چقدر هزينه‌بر است؟ چرا نبايد در اين رابطه همگان آستين همت بالا بزنند؟ با بودن و وجود اين نشانه‌هاي بارز فرهنگي است که مي‌توانيم تاکيد عامدانه‌تري بر آنها کرده و سربلندانه ديگران را دعوت به تماشاي اين نشانه‌هاي ارزشمند کنيم. شايد هم اين حرکت خيلي زود جلوه جهاني پيدا کند. موزه تئاتر شدن تماشاخانه سنگلج، از هر لحاظ با تدابير کارشناسانه‌اي همراه است. از آن جا که تاکنون تئاتر کشورمان از چنين عنوان و جايگاهي دور مانده و با توجه به سابقه بيش از 150 ساله هنر تئاتر در کشورمان، ضرورت ايجاد موزه تئاتر احساس مي‌شود. تماشاخانه سنگلج هم سابقه زيادي در ارائه خدمات فرهنگي بر عهده داشته و ساختمان آن از معماري قابل ملاحظه‌اي برخودار است. جالب اين‌جاست که عزت‌الله انتظامي، پير تئاتر ايران که همواره حامي اين هنر مردمي در کشورمان بوده است، در اين خصوص نيز گفته است: «تئاتر کنوني ما ميراث نسل‌هاي آينده است. ما تنها چيزي را که مي‌توانيم براي آيندگان به يادگار بگذاريم، همين فعاليت‌ها و توليدات هنري است. بنابراين ضرورت تاسيس موزه تئاتر هم از همين بحث آغاز مي‌شود. آيندگان بايد بدانند که چه کساني مشغول فعاليت‌هاي هنري بوده‌اند و محتوا و آثار آنان چه بوده است.» همچنين "محمود عزيزي" که تابستان سال نود دبير جشنواره آييني و سنتي بود، در يک نشست خبري بر راه‌اندازي موزه تئاتر به عنوان يک ضرورت ملي تاکيد کرد. عزيزي نبود موزه تئاتر در کشوري را که مدعي فرهنگ و هنر است، يک مشکل اساسي خواند و به سال‌هاي دور اشاره کرد که طرح احداث موزه تئاتر در فرهنگستان هنر مطرح شد. در همان زمان برنامه‌ريزي‌هايي صورت گرفت و به تصويب شوراي فرهنگي عمومي رسيد اما به گفته عزيزي در بخش اجرايي که به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي محول شد، مشکلاتي به‌وجود آمد. وي افزود: «اميدوارم اين پيگيري‌ها به سرانجام برسد. جاي تاسف دارد که ما با اين فرهنگ غني و گونه‌هاي نمايشي مختلف موزه تئاتر نداشته باشيم. موزه تئاتر نه تنها نياز ملي ما بلکه نياز جهاني ما است. زيرا ميراث يک کشور به همه انسان‌هاي جهان مربوط مي‌شود. اما متاسفانه مسوولان موزه تئاتر را جدي نگرفته‌اند.» حسين پاکدل معتقد است براي تاسيس موزه تئاتر بهتر است اين کار به عهده صنوف تئاتري واگذار شود تا اتفاقات بهتري رخ دهد. به گزارش CHN پاکدل با اشاره به اينکه تئاتر برخلاف سينما هنوز داراي يک موزه نيست، گفت: سينما جذابيت هاي بيشتري نسبت به تئاتر دارد و از سويي ديگر فراگيرتر و خاطره‌سازتر از تئاتر است، در حقيقت خاطره سازي‌ها در سينما گستره‌ بيشتري را در بر مي‌گيرد؛ بنابراين طبيعي است که ابزار و امکانات خاطره‌انگيز در موزه سينما بيشتر موجود است. وي ادامه داد: حوزه تئاتر به نسبت حوزه سينما محدود است و همچنين امکانات کمتري را داراست و محدود به افرادي مي‌شود که از يک اثر نمايشي ديدن مي کنند. بنابراين طبيعي است امکاناتي که مي‌تواند فراهم شود براي تبديل و تشکيل موزه تئاتر نيز کمتر خواهد بود. پاکدل با بيان اينکه موزه تئاتر حالت پژوهشي دارد و براي کساني که در اين حيطه کار مي‌کنند نيز بسيار جذاب است، عنوان کرد: موزه تئاتر براي عموم مردم جذابيت کمتري دارد چون تئاتر مسئله عمومي و فراگيري نيست. وي افزود: وقتي هنرمندان مجبورند زندگي خود را از راه سينما و تلويزيون بگذرانند و تنها براي ارضاي فکري در حيطه تئاتر به فعاليت بپردازند، طبيعي است در ميان مردم وزن سينما بيشتر از تئاتر باشد. اين کارگردان تئاتر با اشاره به پا نگرفتن موزه تئاتر در ايران، افزود: شايد علت اين است که هر يک از مديراني که بر سر کار مي‌آيند مي‌خواهند تحولاتي را از ابتدا آغاز کنند. در دوران کار کردن هنرمندان دوره من، بسياري از دوستان لباس‌هاي قديمي را که تاريخي بودند بخشيدند. براي مثال عزت‌الله انتظامي در آن دوره «کت» ناصرالدين شاه را به مجموعه تئاترشهر اهدا کردند که داراي کارنامه تاريخي بود. وي در پايان پيشنهاد داد: اگر مسووليت تاسيس موزه تئاتر برعهده خانه تئاتر و صنوف تئاتري ‌باشد بهتر است. همچنين هنرمندان هم بايد همکاري کنند و امکانات و وسايل خاطره‌انگيزي در اختيار خانه تئاتر قرار دهند. شايد تابستان 86 و قضيه سرقت صندلي‌هاي تئاتر نصر را هم به خاطر داشته باشيد. در آن زمان نيز مسوولان معاونت هنري و مرکز هنرهاي نمايشي خيلي صريح اعلام کردند که تالار نصر بهترين گزينه براي تبديل شدن به موزه تئاتر است! بعدن کمبود بودجه اين مرکز دليل عمده‌اي براي عدم تحقق اين خواسته در آن زمان ذکر شد و تا امروز هم چنين هدف مهمي به وقوع نپيوسته است. موزه چيست؟ به گزارش CHN شوراي بين‌المللي موزه که زير نظر يونسکو فعاليت مي‌کند در بند سه و چهار اساسنامه خود موزه را اين‌گونه تعريف کرده‌است: «موزه مؤسسه‌اي‌ست دائمي و بدون هدف مادي که درهاي آن به روي همگان باز است و در خدمت جامعه و پيشرفت آن فعاليت مي‌کند. هدف موزه‌ها، تحقيق در آثار و شواهد به‌جاي‌مانده انسان و محيط زيست او، گردآوري آثار، حفظ و بهره‌وري معنوي و ايجاد ارتباط بين اين آثار، به ويژه به نمايش گذاردن آنها به منظور بررسي و بهره معنوي است.» موزه تئاتر شدن تماشاخانه سنگلج، از هر لحاظ با تدابير کارشناسانه‌اي همراه است. از آن جا که تاکنون تئاتر کشورمان از چنين عنوان و جايگاهي دور مانده و با توجه به سابقه بيش از 150 ساله هنر تئاتر در کشورمان، ضرورت ايجاد موزه تئاتر احساس مي‌شود. تماشاخانه سنگلج هم سابقه زيادي در ارائه خدمات فرهنگي بر عهده داشته و ساختمان آن از معماري قابل ملاحظه‌اي برخودار است و از سوي ديگر با افزودن ساختمان جانبي اين تالار، مي‌توان با يک طراحي ساده آن‌جا را تبديل به موزه‌اي چشم‌گير و کاربردي در عرصه تئاتر کرد. ناگفته نماند که تماشاخانه سنگلج مي‌تواند به عنوان محلي براي عرضه تئاترهاي سنتي ايراني ـ البته به صورت موزه‌اي ـ همچنان مورد استفاده عموم مردم قرار گيرد. سرانجام اين که تئاتر ايران با يک پيشينه قابل تعمق و تأمل، نياز به محلي براي ارائه نمونه‌ها و سير تحولات بنيادين اين هنر در کشورمان دارد. بايد ديگران در يک محل به طور موجز و خلاصه به اين درک و دريافت درست از تئاتر برسند که ما از چه داشته‌هاي غني فرهنگي در حاشيه و بطن هنر تئاتر برخوردار هستيم. تئاتر هنوز هم به عنوان يک هنر مؤثر و پويا در ساختار جامعه حضور دارد. هرچند در برخي از نقاط با مشکلات و کمبودهايي روبه رو مي‌شود، در عين حال در آن جا هم کج دار و مريز به راه خود ادامه مي‌دهد. فرداي تئاتر ايران زمين هم در گرو تداوم چنين حرکت‌هايي و ايجاد مکان‌هاي جهاني مانند موزه تئاتر است. اگر کمي درباره موزه سينما و نحوه اداره و کارآمدي در عرصه فرهنگ معاصر دقيق شويم، به تعبيري ساده و در خور درمي‌يابيم که درباره موزه تئاتر کوتاهي کرده‌ايم، و بايد در اين زمينه بجنبيم. تئاتر هنر رازآميز و اجتماعي است، و پر و بال دادن به آن باعث رونق فرهنگ کشورمان خواهد شد.

گالری

نظر شما

نام و نام خانوادگی :

ایمیل :

  نشان داده نخواهد شد

نظرات :

تبلیغات در سفربانک
پیگیری سفر ارزان
شماره همراه: شماره پیگیری:
ثبت نام / لاگین بلیط های چارتری
نام و نام خانوادگی: ایمیل: شماره همراه: