امروز شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۵10 December 2016
جستجوی سفربانک
های جیمبو، بلیط آنلاین هواپیما
close
اخبار آژانس ها >

شهر سوخته

شهر سوخته
527 : تعداد بازدید
: تیتر خبر
1392/03/27
: تاریخ

این شهر در ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد پایه گذاری شده و مردم این شهر در چهار دوره بین سال‌های ۳۲۰۰ تا ۱۸۰۰ قبل از میلاد در آن سکونت داشته‌اند . تمدن شهر سوخته یکی از شگفتی‌های دنیای باستان است . این شهر مهمترین مرکز استقرار و در حقیقت پایتخت منطقه در دوران مفرغ بوده است . مساحت کلی تپه شهر سوخته حدود ۱۵۲ هکتار است که در یک برآمدگی بین دریاچه هامون و رود هیرمند بنا شده است و ارتفاع متوسط آن از سطح زمین‌های اطراف ۱۲ متر و بلندترین نقطه آن ۱۸ متر ارتفاع دارد .
تپه‌های شهر سوخته به چهار منطقه تقسیم می‌شوند : منطقه مرکزی با وسعت ۲۰ هکتار ، منطقه مسکونی شرق با وسعت ۱۶ هکتار ، قسمت شمال شرقی یا منطقه صنعتی شهر سوخته ، قسمت جنوب غربی شامل قبرستان با مساحتی بالغ بر ۲۰ تا ۲۵ هکتار .

شهر سوخته ، به ظاهر نام جدیدی است و قدمت تاریخی چندانی ندارد . بر پایه متن‌های موجود ، سابقه این نام به کمابیش ۱۵۰ سال قبل بر می‌گردد . شهر سوخته ۲ بار به آتش کشیده شده است ، یکبار در ابتدای مرحله رشد و بار دیگر در لحظه مرگ و انهدام آن . این شهر در دوره ماقبل تاریخ حدود ۳۲۰۰ قبل از میلاد پایه‌گذاری و حدود ۱۸۰۰ قبل از میلاد متروک شده است . برای دوره‌ای حدود ۱۴۰۰ سال ، زندگی در این شهر جریان داشته است .
دوران شکوفایی این تمدن بین سال‌های ۲۵۰۰ تا ۲۲۰۰ قبل از میلاد بوده است که شهر حدود ۵۵۰۰۰ نفر جمعیت داشته است . در این شهر دو گروه عمده کشاورزان و صنعتگران اکثریت را تشکیل می‌داده‌اند . مهمترین آثار معماری مکشوفه در شهر سوخته خانه‌های موسوم به پلکانی و بنای کاخ سوخته است . هر واحد ساختمانی از یک قسمت مستطیل درست شده که ۵ تا ۶ اتاق دارد و حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ متر زیر بنا داشته است و منازل در مجتمع‌های ۴ و یا ۶ خانه‌ای است .

مصالح اصلی به کار رفته در آن خشت‌های خام منظم گلی است . سقف خانه‌ها معمولاً صاف بوده و از حصیر برای پوشش آن‌ها استفاده شده و گرمای اتاق‌ها به وسیله یک اجاق مرکزی تأمین می‌شده است . در سال ۱۹۷۲ اولین قبر به طور تصادفی کشف شد . مصالح مورد استفاده در ساختمان گورها خشت خام بوده است .
در شهر سوخته ۳ نوع قبر دیده می‌شود . مهمترین نوع قبر ، چاله‌ای ساده بوده که مرده را همراه اشیاء و غذا دفن می‌کردند . نوع دیگر چاله معمولی که با دیواری به ۲ قسمت تقسیم می‌شده است . نوع سوم ، قبرهای سردابه‌ای که نوعی قبر خانوادگی بوده است . تنها ، مسأله وسعت نیست که شهر سوخته را به یکی از بزرگترین شهرهای باستانی ایران و خاورمیانه تبدیل کرده است . بلکه یافته‌های متنوع آن باعث تعجب باستان شناسان گردیده است .

از جمله : اولین جراحی مغز در ۴۸۰۰ سال پیش در شهر سوخته انجام شده است ، ساکنان شهر سوخته کفش تولید می‌کرده‌اند و صنعت کفاشی داشته‌اند ، کهن‌ترین انیمیشن (جان بخشی) و تصویر متحرک در شهر سوخته یافت شده است که در این انیمیشن بزی به یک بوته گیاه نگاه می‌کند و از آن بالا می‌رود ، برای اولین بار در ۳۰۰۰ قبل از میلاد شتر در شهر سوخته مورد استفاده قرار گرفته است ، یک خط کش چوبی باستانی با دقت نیم میلی متر در شهر سوخته یافت شده است ، مردمان آن روز شهر سوخته از شطرنج و تخته نرد استفاده می‌کرده‌اند ، مراکز صنعتی مردم شهر سوخته خارج از شهر بوده است ، تعدادی لوله‌های سفالی در شهر سوخته پیدا شده که احتمالاً جهت آب‌رسانی یا دفع فاضلاب استفاده می‌شده است ، پارچه‌هایی که در شهر سوخته یافت شده مطلقاً در هیچ کجای ایران یافت نشده است ، صنایعی مانند ریسندگی ، خراطی ، معرق‌سازی ، مرمرسازی ، سفال‌گری ، مهرسازی ، حصیربافی و ساخت ابزار فلزی در شهر سوخته رواج داشته است .

شهر سوخته مرکز بسیاری از فعالیت‌های صنعتی و هنری بوده ، و نمونه‌های جالب و بدیعی از زیورآلات در آنجا به دست آمده است . باستان شناسان با یافتن مهره‌ها و گردنبندهایی از لاجورد و طلا در یک گور درباره روشهای ساخت ورقه‌ها و مفتول‌های طلایی به تحقیق پرداختند و دریافتند صنعتگران شهر سوخته با ابزار بسیار ابتدایی ابتدا صفحه‌های طلایی بسیاز نازک به قطر کمتر از یک میلیمتر تهیه کرده و بعد آنها را به شکل لوله‌های استوانه‌ای درمی آوردند و پس از اتصال دو سوی ورقه‌ها به یکدیگر مهره‌های سنگ لاجورد را در میان آن قرار می‌‌دادند .
برای اولین بار اورل اشتاین باستان شناس انگلیسی نام شهر سوخته را ذکر کرد . گروه باستان شناسان وابسته به موسسه فرهنگی ایزمئو (موسسه ایتالیایی مطالعات خاورمیانه و خاور دور) در سال ۱۹۶۷ به سرپرستی پرفسور توژی با همکاری مرکز باستان شناسی ایران در محوطه باستانی شهر سوخته کار خود را آغاز کردند و بعد از انقلاب در سال ۱۳۷۴ دور جدید کاوش به سرپرستی دکتر سیدصادق سیدسجادی آغاز شد .

شهر سوخته بدون شک جز شهرهای بسیار پیشرفته زمان خود بوده است . این نکته نه تنها در بقایای آثار معماری و کارهای ظریف دستی و صنعتی دیده می شود بلکه در سازمان دهی اجتماعی شهر نیز دیده می شود . در اولین دوره کاوش در شهر سوخته کوچه‌ها و خانه‌های منظم ، لوله کشی آب و فاضلاب با لوله‌های سفالی پیدا شد که نشان دهنده وجود نوعی برنامه ریزی و سازماندهی شهری در این شهر است .
دانش پزشکی هم در شهر سوخته در حد شگفت انگیزی پیشرفت کرده بود تا آن حد که پزشکان این شهر نه تنها از علومی چون شکسته بندی آگاه بوده اند ، بلکه می توانسته اند به اجرای عمل جراحی مغز دست بزنند . اسکلتی از یک دختر در گورستان این شهر به دست آمده است که جای شکستن و ترمیم مجدد استخوان جمجمه کاملا روی آن مشخص است .

همچنین بقایای جمجمه ای دیگر با چشم مصنوعی از گورستان این شهر به دست آمده که نشان می دهد پزشکان این شهر به کار جراحی چشم هم وارد بوده اند . از گور باستانی موسوم به شماره ۷۶۱ کهن ترین تخته نرد جهان به همراه ۶۰ مهره آن در شهر سوخته پیدا شد . این تخته نرد بسیار قدیمی تر از تخته نردی است که در گورستان سلطنتی «اور» در بین النهرین پیدا شده بود .
برای نخستین بار در شهر سوخته یک چشم مصنوعی متعلق به ۴۸۰۰ سال پیش کشف شد . این چشم مصنوعی متعلق به زنی ۲۵ تا ۳۰ ساله بوده که در یکی از گور های شهر سوخته مدفون شده بوده است . کشف اولین خط کش جهان با قدمت بیش از پنج هزار سال در شهر سوخته . این خط کش به طول ۱۰ سانتیمتر با دقت نیم میلیمتری و از جنس چوب آبنوس است . کشف خط کش در شهر سوخته زابل نشانگر این است که ساکنان این شهر باستانی دارای پیشرفت‌های زیادی در زمینه علم ریاضیات بوده‌اند .

گالری

نظر شما

نام و نام خانوادگی :

ایمیل :

  نشان داده نخواهد شد

نظرات :

تبلیغات در سفربانک
پیگیری سفر ارزان
شماره همراه: شماره پیگیری:
ثبت نام / لاگین بلیط های چارتری
نام و نام خانوادگی: ایمیل: شماره همراه: